Kimler Sırt Üstü Yatamaz? Uyku Pozisyonlarının Bilimsel ve İnsanî Yüzü Uyku meselesi dışarıdan bakınca basit bir konu gibi görünüyor: Yat, gözlerini kapa, sabah uyan. Ama işin içine biraz mühendis gözüyle, biraz da insan tarafıyla baktığında durum hiç de öyle düz bir çizgi değil. Özellikle “Kimler sırt üstü yatamaz?” sorusu, hem tıbbi literatürde hem de günlük yaşam deneyimlerinde farklı cevaplara sahip. Konya’da yaşayan, mühendislik ile sosyal bilimler arasında gidip gelen biri olarak bu konuya bakınca zihnimde sürekli iki ses tartışıyor. Biri “veri ne diyor?” diye soruyor, diğeri ise “insanlar bunu gerçekten nasıl yaşıyor?” diye itiraz ediyor. İşte bu yazı, biraz da…
Yorum BırakTopluluk ve İlham Yazılar
Antalya Altınova Hangi Semttedir? Bir Mekânın Antropolojisi Üzerine Düşünmek İnsanların bir yeri yalnızca “neresi” sorusuyla anlamaya çalışması, çoğu zaman o yerin taşıdığı kültürel yoğunluğu görünmez kılar. Oysa bir semt, bir koordinat ya da idari sınırdan çok daha fazlasıdır: ilişkiler ağı, gündelik ritimler, hafıza katmanları ve sürekli yeniden üretilen bir kimlik alanıdır. “Antalya Altınova hangi semttedir?” sorusu da bu anlamda yalnızca coğrafi bir merak değil; aynı zamanda insan topluluklarının mekânı nasıl anlamlandırdığına dair antropolojik bir davettir. Altınova’nın Konumu: Haritadan Kültüre Geçiş Altınova, Antalya’nın Kepez ilçesi sınırları içinde yer alan, kentsel dönüşüm süreçleriyle hızla değişen bir yerleşim alanıdır. Ancak antropolojik bakış, bu…
Yorum BırakKan hücresi fazlalığı neden olur? Sabah işe giderken metroda ya da kahve alırken bazen sağlıkla ilgili konular aklıma takılıyor. Özellikle son zamanlarda “Kan hücresi fazlalığı neden olur?” sorusunu çevremde de sık duymaya başladım. Bursa’da yaşayan, masa başı çalışan biri olarak söyleyebilirim ki bu konu aslında sandığımızdan çok daha fazla hayatın içinde. Sadece hastanelerde duyulan bir terim değil; yüksek rakımda yaşayanlardan sporculara, sigara içenlerden kronik rahatsızlığı olanlara kadar geniş bir alanı etkiliyor. Kan hücresi fazlalığının tıbbi arka planı Kan hücresi fazlalığı denildiğinde genelde kırmızı kan hücrelerinin (eritrositlerin) normalden fazla üretilmesi akla geliyor. Bu durum tıp literatüründe “polisitemi” olarak geçiyor. Temel olarak…
Yorum BırakTıbbi Atık Poşetleri Nelerdir? Kültür, Sembol ve Antropolojik Bakış İnsan topluluklarını anlamaya çalışırken çoğu zaman en küçük görünen nesneler, en büyük anlam katmanlarını taşır. Bir poşet, basit bir taşıma aracı gibi görünebilir; ancak içine yüklenen anlam, rengi, kullanım biçimi ve sınırları, aslında bir toplumun yaşam, ölüm, temizlik ve tehlike algısına dair çok şey söyler. “Tıbbi atık poşetleri nelerdir?” sorusu da bu yüzden yalnızca teknik bir sınıflandırma değil, kültürlerin dünyayı nasıl anlamlandırdığına dair antropolojik bir kapıdır. Farklı toplumlarda sağlık, hastalık ve atık kavramları yalnızca biyolojik değil, aynı zamanda sembolik alanlardır. Bu yazıda, tıbbi atık poşetlerini birer nesne olmaktan çıkarıp ritüellerin, kimlik…
Yorum BırakYakınlık, Sınır ve “Mahremiyet” Üzerine Sosyolojik Bir Okuma İnsan ilişkilerini anlamaya çalışırken en çok zorlayan şey, kavramların kendisinden çok onların gündelik hayatta nasıl yaşandığıdır. “Amca’nın oğlu mahrem midir?” sorusu da tam olarak böyle bir noktaya dokunur: yalnızca bir akrabalık tanımı değil, aynı zamanda toplumsal sınırların, kültürel kodların ve görünmez normların kesiştiği bir alan. Bu tür sorulara yaklaşırken insan kendini çoğu zaman bir yargıç gibi değil, daha çok toplumsal dokunun içinde yürüyen biri gibi hisseder. Çünkü mesele yalnızca “kim kimdir” değil; “kim kimin yanında nasıl durur, nasıl konuşur, nasıl görünür” meselesidir. Temel Kavramlar: Akrabalık, Mahremiyet ve Sosyal Mesafe Merhaba Gentesltd okuyucuları!…
Yorum Bırak8. sınıfta keşif nedir? konusuna Ankara’dan bakınca Ankara’da sabahları Kızılay’a doğru yürürken etrafı izlemek bazen bana ilginç geliyor. İnsanlar acele içinde, kulaklıklar takılı, herkes bir yere yetişme derdinde. Ben de o kalabalığın içinde, ekonomi okumuş ve verilerle uğraşan biri olarak çoğu zaman şunu düşünüyorum: İnsan aslında hayatı boyunca sürekli bir şeyler “keşfediyor”. Ama 8. sınıfta keşif nedir? sorusu, işin en temel ve en kritik noktası gibi duruyor. Çünkü o yaşta “keşif” sadece coğrafya kitabında geçen bir kavram değil; dünyayı ilk kez büyük resmiyle görmeye başlamak demek. 8. sınıfta keşif nedir? sorusunun eğitimdeki yeri Türkiye’de 8. sınıf, özellikle LGS hazırlık sürecinin…
Yorum BırakAlüminyum Kaynağında Hangi Gaz Kullanılıyor? Güç, Kurumlar ve Siyaset Bilimi Üzerinden Bir Analiz Bir kaynak dikişinin etrafında yükselen görünmez gaz, yalnızca metalleri koruyan teknik bir unsur değildir; aynı zamanda modern dünyanın üretim ilişkilerini, enerji bağımlılıklarını ve devletlerin birbirine eklemlenme biçimlerini de görünmez kılan bir yapıdır. Alüminyum kaynağında kullanılan gaz sorusu ilk bakışta teknik görünür: fakat daha derine inildiğinde iktidarın nasıl dağıldığını, hangi kurumların karar verdiğini ve hangi ideolojilerin “normal” kabul edildiğini açığa çıkaran siyasal bir haritaya dönüşür. Alüminyum kaynağında temel olarak kullanılan gaz argondur; bazı durumlarda helyum veya argon-helyum karışımları tercih edilir. Ancak bu teknik cevap, yalnızca başlangıç noktasıdır. Asıl…
Yorum BırakDebriyaj kavrama noktası nasıl ayarlanır? Ankara trafiğinde öğrendiğim şeyler Ankara’da sabah erken saatlerde Eskişehir Yolu’na çıktığınızda, debriyajla kurduğunuz ilişkiyi çok net hissediyorsunuz. Özellikle Kızılay’dan OSTİM’e doğru akan trafikte, dur-kalklar arasında sol ayağınızın hafızası devreye giriyor. Ben 25 yaşında, ekonomi okumuş ve veriyle uğraşmayı seven biri olarak çoğu şeyi sayılarla anlamaya çalışırım ama debriyaj meselesi biraz farklı. Orada işin içine refleks, his ve tecrübe giriyor. İlk arabamı aldığım zamanı hatırlıyorum. İkinci el, dizel bir hatchback. Satıcı “debriyaj yeni değişti, rahat kullanırsın” demişti. Ama ilk rampada stop ettirince anladım ki mesele parça değil, ayar ve alışkanlıkmış. O gün öğrendiğim şey şu oldu:…
Yorum BırakEvi, Arabası ve Görünmeyen Anlatı: “Evde Bakım Parası”nın Edebî Katmanları Kelimelerin yalnızca bilgi taşıyan işaretler olmadığını, aynı zamanda bir hayatı yeniden kurabilen, bir insanın kaderini başka bir yöne çevirebilen anlatı birimleri olduğunu düşündüğümde, bazı cümleler zihnimde ağır bir metne dönüşüyor. “Evi arabası olan evde bakım parası alabilir mi?” sorusu da tam böyle bir cümle. Görünürde basit bir sorgu gibi dursa da, içinde sınıf, ihtiyaç, görünürlük ve adalet gibi çok katmanlı edebî temaları taşıyor. Bu soru, yalnızca bir sosyal yardım meselesi değil; aynı zamanda modern anlatıların içinde dolaşan bir karakter sorusu: Kim görünürdür, kim “ihtiyaç sahibi” olarak yazılmaya değer bulunur? Metin…
Yorum BırakAşık Olamayan Kişiye Ne Denir? Modern Zamanlarda Duyguların Değişen Haritası Herkese merhaba! Bugün Gentesltd olarak sizlere “Aşık olamayan kişiye ne denir” hakkında rehber niteliğinde bir yazı sunuyoruz. Ankara’da yaşayan 28 yaşında biri olarak, günün büyük kısmını teknolojiyle iç içe geçiriyorum. Yazılım, dijital sistemler, yeni uygulamalar… Hepsi hayatımın bir parçası. Ama işin ilginç yanı şu: Her şey bu kadar hızlı gelişirken, insanın duyguları aynı hızda değişmiyor. Hatta bazen tam tersi oluyor; daha da içe kapanıyor, daha da sorguluyor. Son zamanlarda kendime sık sık şu soruyu soruyorum: Aşık olamayan kişiye ne denir? Bu sadece bir kelime arayışı değil. Bu, insanın kendi iç…
Yorum Bırak